Van Marco Polo tot Gladiator: de invloed van Italië op het gepubliceerde recordXXXX

Bibliotheek wereldwijd beheren enorme collecties, en de gezamenlijke collectie van al deze bibliotheken—de optelsom van hun collectieactiviteiten—biedt ons inzicht in het volledige gepubliceerde erfgoed, van klassieke werken tot de meest recente hedendaagse publicaties.

OCLC Research heeft eerder al diepgaand onderzoek gedaan naar de nationale aanwezigheid van verschillende landen in het gepubliceerde erfgoed, zoals die van Schotland, Nieuw-Zeeland, Ierland en Canada.[1] Deze studie richt zich op een land met een belangrijke historische bijdrage aan kunst en cultuur: Italië.

Italië staat bekend om zijn bijdrage aan de wereldliteratuur en is de oorsprong van vele grote werken. In deze studie onderzoeken we welke klassieke Italiaanse werken al eeuwenlang bestand zijn tegen de tand des tijds. Daarnaast bekijken we wie aanspraak kan maken op de titel van 'populairste Italiaanse auteur' en welke film die zich in Italië afspeelt—een land met een rijke geschiedenis als onderwerp en decor van grote filmwerken—het populairst is.

En nog een laatste vraag: hoe kunnen we bibliotheekdata gebruiken om deze vragen te beantwoorden?

Laten we met die laatste vraag beginnen.

WorldCat van OCLC—’s werelds meest uitgebreide databank met informatie over bibliotheekcollecties—bevat beschrijvingen van bijna 600 miljoen afzonderlijke publicaties, goed voor meer dan 3,5 miljard bibliotheekholdings verspreid over duizenden bibliotheken wereldwijd. Deze materialen bestrijken de periode van de prehistorie tot vandaag, zijn gepubliceerd in honderden talen en afkomstig uit honderden landen, gebieden, territoria en andere entiteiten met een eigen MARC-landcode.

WorldCat is een uitzonderlijke bron die bibliotheekdiensten ondersteunt zoals catalogisering, resource sharing, collectieanalyse en meer. Daarnaast komt WorldCat het dichtst in de buurt van een volledig beeld van het wereldwijd gepubliceerde erfgoed binnen één databron. De kans is groot dat, als iets ooit is gepubliceerd, het zich ergens in een bibliotheekcollectie bevindten dat het ook in WorldCat geregistreerd staat. Als we dus onderzoek willen doen naar het wereldwijde gepubliceerde erfgoed, zoals hierboven, kunnen we daarvoor gebruikmaken van WorldCat-data.

En wat is dan het populairste klassieke Italiaanse werk? Deze vraag kunnen we beantwoorden door populariteit te meten aan de hand van de relatieve frequentie waarmee afzonderlijke werken voorkomen in bibliotheekcollecties—met andere woorden: het totale aantal bibliotheekholdings wereldwijd dat aan een werk is gekoppeld. Deze ranglijsten zijn gebaseerd op een analyse van de gegevens over bibliotheekholdings wereldwijd die zijn samengebracht in WorldCat, de uitgebreidste databank van gepubliceerde materialen ter wereld. Op deze manier krijgen we unieke inzichten in de verspreiding en culturele impact van Italiaanse werken binnen het wereldwijd gepubliceerde erfgoed.

Volgens WorldCat zijn de vijf klassieke Italiaanse werken met de meeste bibliotheekholdings wereldwijd (in omgekeerde volgorde):

Wat is het populairste klassieke Italiaanse werk?
(op basis van bibliotheekholdings wereldwijd)

Op nummer 5 staat Il Milione van Marco Polo, misschien wel het beroemdste reisverslag ter wereld—al werd het eigenlijk geschreven door Polo-biograaf Rustichello da Pisa. Op nummer 4 vinden we Gerusalemme liberata, een van de belangrijkste epische gedichten uit de westerse literatuur. Nummer 3 is Orlando furioso, een episch gedicht dat door velen wordt beschouwd als een van de invloedrijkste werken binnen de Europese literatuur. Op nummer 2 staat Il Decameron, de beroemde verhalenbundel over een groep Florentijnen die probeert te ontsnappen aan de Zwarte Dood. En zo komen we bij de nummer 1, het werk dat wereldwijd het vaakst voorkomt in bibliotheekcollecties: Il Principe. In deze beroemde verhandeling beschrijft Niccolò Machiavelli’s gedetailleerd hoe een ideale vorst zich moet gedragen. Met ongeveer 41.000 wereldwijde bibliotheekholdings is Il Principe vandaag de dag het populairste klassieke Italiaanse werk in bibliotheekcollecties.

Opvallend is bovendien dat Il Principe ook het klassieke Italiaanse werk is met de meeste gepubliceerde edities door de tijd heen. Het is dus niet alleen het meest verzamelde klassieke Italiaanse werk, maar ook het werk met de meeste variatie aan edities door de tijd heen.

De tweede vraag die hierboven werd gesteld, is welke Italiaanse auteur de populairste is. Ook hier kunnen we populariteit afleiden uit het totale aantal bibliotheekholdings wereldwijd—in dit geval van het volledige oeuvre van iedere auteur. Daarnaast kunnen we onze focus verbreden en kijken naar alle Italiaanse auteurs, zowel klassieke als hedendaagse, wat leidt tot de volgende ranglijst:

Wie is de populairste Italiaanse auteur?
(op basis van bibliotheekholdings)

Op nummer 5 staat Benedetto Croce, een Italiaanse filosoof en historicus die zestien keer werd genomineerd voor de Nobelprijs voor de Literatuur, maar deze nooit won. De nummer 4 mocht deze onderscheiding in 1934 wél in ontvangst nemen: Luigi Pirandello, Italiaanse toneelschrijver, dichter en romanschrijver. Op nummer 3 vinden we Giovanni Boccaccio, vooral bekend van zijn klassieke werk Il Decameron, dat behoort tot de populairste klassieke Italiaanse werken. De nummer 2 is Umberto Eco, een hedendaagse Italiaanse wetenschapper en romanschrijver die vooral bekend is van het boek (en de latere verfilming) Il nome della rosa. Bovenaan de ranglijst staat, als populairste Italiaanse auteur op basis van bibliotheekholdings, Dante Alighieri: de grote Italiaanse dichter van wie het meesterwerk La Divina Commedia wordt beschouwd als misschien wel het grootste literaire werk in de Italiaanse taal.

Zijn werken zijn goed voor bijna een kwart miljoen wereldwijde bibliotheekholdings. Opmerkelijk is dat de ranglijst van populaire Italiaanse auteurs zo'n brede periode binnen het gepubliceerde erfgoed bestrijkt—van Alighieri tot Eco.

Van literatuur gaan we nu naar film, en daarmee komen we bij de derde en laatste vraag: wat is de populairste film die zich in Italië afspeelt, gerangschikt op basis van bibliotheekholdings wereldwijd? En net als bij de vorige vragen bieden de gegevens van WorldCat ook hier een antwoord:

Wat is de populairste film die zich afspeelt in Italië?
(gerangschikt op basis van bibliotheekholdings wereldwijd)

Op nummer 5 staat The English Patient, een romantisch drama uit 1996 dat zich gedeeltelijk in Italië afspeelt en negen Oscars won, waaronder die voor Beste Film. De nummer 4 is Romeo & Juliet, een film uit 1968 die tot op heden de laatste verfilming van een toneelstuk van Shakespeare is die werd genomineerd voor een Oscar voor Beste Film. Op nummer 3 staat Spartacus, de iconische film van Stanley Kubrick uit 1960. Nummer 2 is de klassieke Disney-animatiefilm Pinocchio uit 1940, Disney’s tweede lange animatiefilm. En bovenaan de ranglijst, de populairste film die zich in Italië afspeelt: Gladiator. Deze blockbuster uit 2000 met Russell Crowe in de hoofdrol won een Oscar voor Beste Film en heeft meer dan 5.300 bibliotheekholdings wereldwijd.

Deze inzichten in het creatieve landschap van Italië zijn uitsluitend gebaseerd op bibliografische gegevens en bibliotheekholdings uit WorldCat. Daarmee laat WorldCat zien dat zijn waarde verder reikt dan het ondersteunen van bibliotheekdiensten zoals catalogisering en resource sharing: het vormt ook een rijke informatiebron die ons begrip van cultuur en wetenschap verdiept. 

Deze bijdrage is geïnspireerd op een reeks onderzoeken van OCLC Research naar de aanwezigheid van verschillende landen in het gepubliceerde erfgoed. Elk van deze studies—waarin wordt gekeken naar Schotland, Nieuw-Zeeland, Ierland en Canada—onderzoekt uitvoerig hoe de unieke bijdrage van een land aan het gepubliceerde erfgoed wereldwijd verspreid is over bibliotheekcollecties. Deze studies laten zien hoe bibliotheekdata rijke inzichten bieden in de creatieve bijdrage van verschillende landen aan ons gedeelde culturele en academische erfgoed. Door informatie over hun collecties te creëren en te delen, leggen bibliotheken tegelijkertijd de evolutie van het wereldwijde gepubliceerde erfgoed vast.

Met dank aan Devon Smith voor het extraheren van de onderzoeksgegevens.

WorldCat  WorldCat.org  WorldCat Discovery

[1] Lavoie, Brian. 2019. Maple Leaves: Discovering Canada through the Published Record. Dublin, OH: OCLC Research. https://doi.org/10.25333/ek4v-ag09.

Lavoie, Brian, and Lorcan Dempsey. 2018. An Exploration of the Irish Presence in the Published Record. Dublin, OH: OCLC Research. https://doi.org/10.25333/C3WS6R.

Lavoie, Brian. 2014. Kiwis in the Collection: The New Zealand Presence in the Published Record. Dublin, Ohio: OCLC Research. https://doi.org/10.25333/C3QP8X.

Lavoie, Brian. 2013. Not Scotch, but Rum: The Scope and Diffusion of the Scottish Presence in the Published Record. Dublin, Ohio: OCLC Research.https://doi.org/10.25333/C3SH0S.

Lavoie, Brian. 2026. From Marco Polo to Gladiator: Italy’s Influence on the Published Record. Dublin, OH: OCLC Research. https://doi.org/10.25333/6d9v-8z98.