Het belang van Ernest Hemingway: hoe gegevens van WorldCat literaire populariteit en impact zichtbaar maken

Ernest Hemingway is de beroemdste Amerikaanse auteur van de 20^e eeuw, zo stelt een recent artikel in The Economist. Waar is deze uitspraak op gebaseerd? Het artikel verwijst daarvoor onder meer naar pageviews van Wikipedia en merkt op dat de pagina over Hemingway de afgelopen tien jaar meer dan 30 miljoen keer is bekeken. De auteur op de tweede plaats, F. Scott Fitzgerald, kreeg niet meer dan half zoveel views. Maar is Wikipedia inderdaad de meest betrouwbare gegevensbron om inzicht te krijgen in de populariteit van een auteur, en kunnen gegevens van bibliotheekcatalogi ons misschien een completer beeld geven?

Populariteit, bekendheid of relevantie in het algemeen laten zich op verschillende manieren meten. Gaat het om de beoordeling van auteurs en hun werken, dan vormen de gegevens van bibliotheekcatalogi een waardevolle bron van informatie. Bibliotheken verzamelen wat wereldwijd wordt gepubliceerd, en hun gezamenlijke collectiebeslissingen bieden uniek inzicht in de aanhoudende relevantie en zelfs populariteit van werken en auteurs.

Een bibliotheekcatalogus registreert de collectie van één enkele bibliotheek en vormt zo een weerspiegeling van de keuzes die een specifieke collectie bepalen. En duizenden bibliotheekcatalogi samen vormen een venster op het gepubliceerde erfgoed. Wanneer een publicatie—een boek, tijdschrift, film of ander formaat—beschikbaar komt, is de kans groot dat ten minste één bibliotheek ergens ter wereld deze aanschaft. Als dat het geval is, wordt de publicatie meestal ook opgenomen in de WorldCat-database van OCLC: ’s werelds meest uitgebreide informatiebron over welke materialen bibliotheken wereldwijd in hun collecties hebben. WorldCat bevat bibliografische informatie over meer dan 600 miljoen afzonderlijke publicaties, goed voor meer dan 3,5 miljard bibliotheekholdings wereldwijd. 

Terug naar Hemingway. Het eerste tabblad van de onderstaande interactieve figuur toont het totaal aantal pageviews van Wikipedia tussen 2015 en 2025 zoals The Economist die heeft gerapporteerd voor Hemingway en een selectie van 20^e-eeuwse Amerikaanse auteurs.

Wat kunnen we opmaken uit die gegevens over Wikipedia? Waarschijnlijk dat er een sterke algemene belangstelling bestaat voor Hemingway (ongeveer 3,2 miljoen pageviews per jaar), en dat deze belangstelling groter is dan die voor de andere auteurs op de ranglijst, voor wie de totalen variëren van ongeveer 700.000 tot 1,5 miljoen views per jaar.

Op het tweede tabblad van de figuur zien we een rangschikking van dezelfde auteurs op basis van het totale aantal exemplaren van hun werken in bibliotheekcollecties wereldwijd, zoals weergegeven in WorldCat.

Wat kunnen we opmaken uit deze totale bibliotheekholdings? Een bibliotheekholding betekent dat een bibliotheek een bepaald werk—of beter gezegd, een specifieke publicatie van een werk—in de collectie heeft opgenomen. Elke holding weerspiegelt daarmee dat de betreffende bibliotheek het werk belangrijk genoeg acht om deze beslissing te nemen.

Vanuit dit perspectief staat Ernest Hemingway nog steeds bovenaan, al wordt zijn voorsprong op de eerstvolgende auteur op de ranglijst aanzienlijk kleiner. Bovendien zijn er flinke verschuivingen in de rangorde na Hemingway ten opzichte van de Wikipedia-aantallen. Zo heeft Steinbeck nu het op één na hoogste totaal, en niet Fitzgerald. Sylvia Plath, die op basis van de Wikipedia-bezoeken op de derde plaats stond, belandt onderaan de lijst wanneer gekeken wordt naar de wereldwijde holdings van haar werken.

Ranglijsten van auteurs op basis van de totale aantallen holdings van hun werken wereldwijd kunnen vertekend zijn in het voordeel van auteurs met een omvangrijker oeuvre. Maar data van bibliotheekholdings kunnen ook op een andere manier worden gebruikt om belangstelling voor auteurs te meten, namelijk door te kijken naar het totale aantal exemplaren van werken over een auteur—zoals biografieën, films en literaire analyses.

Het aantal holdings van werken over een auteur werpt een ander licht op de culturele en literaire betekenis van die auteur. Waar het bekijken van Wikipedia-pagina's tijdelijke belangstelling voor een auteur kan weerspiegelen (bijvoorbeeld naar aanleiding van een jubileum van een beroemd werk) of een meer blijvende algemene interesse in een aansprekende publieke figuur, kunnen de totale aantallen werken over een auteur wijzen op een grotere impact op het culturele erfgoed. Dat kan onder meer blijken uit een sterke invloed op andere schrijvers, de erkenning van het werk als onderdeel van een gevestigde literaire canon of zelfs controverse rond hun publicaties.

Dergelijke factoren kunnen wetenschappers inspireren tot literaire analyses, historici tot het schrijven van biografieën en filmmakers tot het maken van films over de auteur en diens werk.

In dit opzicht kunnen wereldwijde bibliotheekholdings van werken over een auteur een bijzonder duidelijk signaal zijn van de invloed die hij of zij had op het culturele erfgoed—mogelijk zelfs duidelijker dan Wikipedia-bezoeken of het wereldwijde aantal bibliotheekholdings van de werken van de auteur zelf. Door op deze manier de relevantie van auteurs te beoordelen, verandert de ranglijst aanzienlijk, zoals te zien is op het derde tabblad van de figuur: in tegenstelling tot bij de eerste twee maatstaven zakt Hemingway naar de tweede plaats, stijgt Faulkner naar de eerste en klimt Morrison naar de derde positie.

Enkele jaren geleden publiceerde OCLC de Library 100—een ranglijst van de romans die wereldwijd het vaakst zijn opgenomen in bibliotheekcollecties. De lijst was gebaseerd op WorldCat-gegevens, en daarin behaalde Don Quixote uiteindelijk de eerste plaats als meest verspreide roman.

Hoeveel werken van Hemingway en de andere auteurs op onze lijst haalden de Library 100-ranglijst? Het vierde tabblad van de figuur geeft het antwoord. Van de auteurs in onze selectie voert Fitzgerald de lijst aan met de hoogst scorende roman (#34 The Great Gatsby). Steinbeck heeft de op één na hoogste notering (#41 The Grapes of Wrath), terwijl Hemingway eindigt op de derde plaats (#50, The Old Man and the Sea). Geen van de andere auteurs op onze lijst had een roman in de Library 100, al was Steinbeck in totaal twee keer vertegenwoordigd en kwam Hemingway er drie keer in voor.

De lat voor opname in de Library 100 ligt hoog: de lijst omvat werken uit alle periodes en van auteurs van alle nationaliteiten, terwijl onze oorspronkelijke selectie alleen kijkt naar 20^e-eeuwse Amerikaanse auteurs. Naast de Library 100 stelt OCLC ook de Complete 500 samen; een ranglijst van de 500 romans die wereldwijd het vaakst voorkomen in bibliotheekcollecties. In deze langere lijst eindigen Faulkner en Morrison (op respectievelijk plaats 105 en 121) net buiten de top 100, terwijl de hoogst genoteerde werken van de overige auteurs verspreid staan tussen plaats 162 en 314.

Voor extra inzicht kun je het vijfde tabblad van de figuur bekijken. Daar zie je een totaalscore weergegeven die is berekend door het gemiddelde te nemen van alle afzonderlijke maatstaven bij elkaar (waarbij Hemingway toch weer bovenaan eindigt!). In dit tabblad kun je ook de weging van één of meerdere maatstaven aanpassen om de gemiddelde score te berekenen.

Is Hemingway dan inderdaad de beroemdste 20^e-eeuwse Amerikaanse schrijver, zoals de oorspronkelijke ranglijst van The Economist stelt?

Volgens een groot aantal maatstaven geniet Hemingway inderdaad brede bekendheid. Maar bibliotheekdata plaatsen de vraag of Hemingway dé beroemdste auteur is in een genuanceerder perspectief.

Zoals we hebben gezien, zijn van de onderzochte auteurs de werken van Hemingway het vaakst terug te vinden in bibliotheekcollecties wereldwijd, wat de oorspronkelijke conclusie van The Economist ondersteunt dat Hemingway de bekendste schrijver is. Bibliotheekholdings van werken van een auteur weerspiegelen een blijvende populariteit door de tijd heen. Het aantal holdings laat zien hoe waardevol de werken van een auteur zijn voor hedendaagse bibliotheekcollecties—hoe meer bibliotheken voor een werk kiezen, hoe meer de blijvende relevantie van die auteur wordt bevestigd.

Deze maatstaf belicht echter slechts één aspect van wat literaire betekenis bepaalt. Bibliotheekholdings van werken over een auteur wijzen op een diepgaande culturele invloed en academische belangstelling—en volgens die maatstaf is William Faulkner de bekendste auteur van deze groep. De Library 100-ranglijst plaatst de werken van Hemingway en de andere 20^e-eeuwse Amerikaanse auteurs juist weer in een veel bredere context van tijd en plaats. Hier voert F. Scott Fitzgerald de groep aan met de hoogste notering, als auteur van het werk dat wereldwijd het vaakst voorkomt in bibliotheekcollecties van alle werken van deze groep 20^e-eeuwse Amerikaanse auteurs.

Elke van deze maatstaven is op zichzelf waardevol en belicht een ander aspect van de literaire nalatenschap van een auteur. Samen tonen ze de waarde van WorldCat in het bijzonder, en van bibliotheekdata in het algemeen, als venster op ons gedeelde culturele erfgoed.

WorldCat  WorldCat.org  WorldCat Discovery

Lavoie, Brian. 2026. Het belang van Ernest Hemingway: hoe gegevens van WorldCat literaire populariteit en impact zichtbaar maken. Dublin, OH: OCLC Research.https://doi.org/10.25333/kmgy-c621