Nederland

  • Nederlands

Open Data Licentie voor records die zijn afgeleid van WorldCat

Bibliotheken die hun bibliografische gegevens gratis online beschikbaar willen stellen, kunnen hun catalogusgegevens vrijgeven als gekoppelde gegevens, als MARC21 of als MARCxml. Deze datasets zullen vaak gegevens bevatten die van WorldCat zijn afgeleid tijdens het gebruik van de systemen en services van OCLC door de instelling. In de semantische webomgeving is het een 'best practice' om bij alle geleverde gegevens een licentie te voegen die duidelijk de voorwaarden vastlegt waaronder de gegevens beschikbaar worden gemaakt.

Leden van het OCLC-collectief hebben advies gevraagd aan OCLC, gezien de update van het OCLC-beleid voor recordgebruik en de publicatie van de WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden van het OCLC-collectief; dit is het leidende document inzake gebruik van WorldCat-gegevens.

In de WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden wordt in het algemeen het gedrag omschreven dat wordt verwacht, maar deze vormen op zichzelf geen contract en zijn niet bindend voor wat betreft de manier waarop deelnemende instellingen omgaan met hun gegevens. OCLC heeft binnen deze relatie eveneens verantwoordelijkheden, waaronder het 'wijzigen, verrijken of opnieuw indelen' van gegevens die door leden worden bijgedragen, en heeft met name de volgende plichten vastgelegd in haar principes:

  • "De deelname van bibliotheken, archieven en musea als geautoriseerde gebruikers van OCLC records, systemen en diensten vereenvoudigen" en;
  • "Reageren op veranderingen in technologie en in de doelstellingen, organisatie en samenwerkingsovereenkomsten van leden, overeenkomstig de publieke doelstellingen van OCLC."

OCLC claimt wel het auteursrecht van de centrale WorldCat-catalogus als een gecompileerd geheel, maar niet het auteursrecht van de afzonderlijke records in WorldCat. De Global Council van OCLC heeft de leden gevraagd om de richtlijnen in WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden na te leven als gemeenschapsnormen wanneer ze afzonderlijke WorldCat-records en verzamelde sets van deze records gebruiken en overdragen.

De meeste bibliotheekcatalogi zijn samengesteld uit bibliografische records vanuit vele bronnen, met verschillende intellectuele eigendomsrechten voor de verschillende recordcategorieën, op basis van de relatie tussen de bibliotheek en de leverancier/bron. Daarom zouden, wanneer de volledige catalogus van een bibliotheek wordt vrijgegeven, de verschillende rechten op de records moeten worden erkend.

Zonder een licentie kunnen gebruikers nooit zeker weten welk recht ze hebben op de gegevens, en dit kan innovatie belemmeren. OCLC-leden die zich willen houden aan de 'best practice' en die hun gebruikers een stevig fundament willen bieden voor het bouwen van nieuwe applicaties, het uitvoeren van analyses, het ontwerpen van nieuwe tools of voor andere innovaties op basis van de bibliotheekinformatie, willen daarom een licentie voor de gegevens kunnen aanbieden.

Na veel analyses en discussies hebben de OCLC-leden de aanbeveling van de licentie Open Data Commons Attribution (ODC-BY) ondersteund. Deze past goed bij het soort gegevens in bibliotheekcatalogi, maakt toewijzing mogelijk en is compatibel met de verplichting in sectie 3.B. 1. van de WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden waarin OCLC-leden wordt gevraagd om kennis te nemen van het beleid. Daarnaast kan in het ODC-kader een set gemeenschapsnormen (in dit geval de WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden) worden gekoppeld aan de ODC-BY-licentie.

OCLC heeft een melding omtrent de ODC-BY-licentie gebruikt en geïmplementeerd in haar eigen projecten, en beveelt dit ook aan bij OCLC-leden die hun bibliotheekcatalogi willen vrijgeven via een Open Data-licentiestructuur die consistent is met de WorldCat-rechten en -verantwoordelijkheden.

Wij zijn een samenwerkingsverband van bibliotheken over de hele wereld, dat sinds 1967 eigendom is van, bestuurd en onderhouden wordt door onze leden. Ons publieke doel is een toezegging aan elkaar—samen zorgen voor betere toegang tot de informatie in bibliotheken wereldwijd en manieren vinden om de kosten voor bibliotheken te reduceren door middel van samenwerking.