Zoeken zonder verdwalen

Stel je voor: een leerling van tien jaar zoekt op school een leuk boek. Via de schoolWise-portal klikt het kind moeiteloos door aansprekende thema's en vindt direct de leukste boeken. De zoekervaring is veilig, visueel en helemaal op maat. Maar dan stapt datzelfde kind de lokale openbare bibliotheek binnen. Op de zoekcomputer wacht ineens de reguliere catalogus, gemaakt voor volwassenen. Een simpele zoekopdracht levert een onoverzichtelijke lijst op, vol volwassen thrillers, ingewikkelde non-fictie en materialen die totaal niet aansluiten bij de belevingswereld van een kind. De mogelijkheid om intuïtief te ontdekken ontbreekt.

Dezelfde vertrouwde lijn, ook in de bibliotheek

Precies voor die kloof is juniorWise bedacht. Deze jeugdcatalogus trekt de vertrouwde, kindvriendelijke lijn van school door naar de openbare bibliotheek. Vincent Rotermundt, bibliothecaris en applicatiebeheerder bij Biblionet Drenthe, ziet de meerwaarde. "Dit is een van de weinige catalogi in de wereld die echt voor de jeugd is gemaakt, net zoals de schoolWise-portal," vertelt hij. "Het lijkt op die van schoolWise. Er zitten filters in voor de kinderen zelf en het volwassen gedeelte is er gewoon netjes uitgefilterd. Kinderen vanaf groep 5 tot en met 8 kunnen daar heel goed mee omgaan."

Ontdekken zonder zoekterm

Naast de standaard zoekbalk, biedt juniorWise een visuele ingang. Kinderen vinden er razendsnel hun favoriete, populaire boekenseries, maar worden ook verrast door titels die ze anders nooit hadden ontdekt. Via de functie 'Ontdek!' klikken ze op thema's en foto's om door het aanbod te dwalen, zonder dat ze vooraf een specifieke zoekterm hoeven te bedenken. Daarnaast doorzoekt juniorWise in één keer meerdere bronnen. Zo kunnen kinderen zoeken in de fysieke jeugdcollectie, e-books en luisterboeken die landelijk beschikbaar zijn en de veilige online bronnen van Jeugdbieb. "Je doet kinderen die veel lezen hier echt een plezier mee, want er staat natuurlijk veel meer op,” aldus Vincent. De Weetjesmachine prikkelt de nieuwsgierigheid, de poëzieposters van Plint laten kinderen kennismaken met gedichten. “En er zijn nog een aantal blokken waar je naar door kan klikken, zoals de leestips."

Wanneer het fingerspitzengefühl ontbreekt

Helaas is de jeugdbibliothecaris, die elk kind feilloos met fingerspitzengefühl naar het juiste boek in de kast wist te begeleiden, steeds minder vaak op de vloer te vinden of helemaal verdwenen. Dit geldt met name voor de kleinere bibliotheken. Juist dan kan een aparte intuïtieve jeugdcatalogus in een behoefte voorzien. “Nieuwe collega’s in de bibliotheken nemen ervaring mee uit andere disciplines en doen de noodzakelijke bibliotheekkennis op tijdens het meelopen in de frontoffice en door het volgen van kortstondige leersessies,” merkt Vincent op. “Met deze nieuwe kennis en door het inzien van de waarde van de jeugdcatalogus juniorWise kunnen de collega’s de kinderen de tools geven om zelfstandig hun weg te vinden in de collectie.”

Grote knoppen, laagdrempelige kansen

Toch wordt de jeugdportal in de praktijk nog niet overal ten volle benut. “Soms verdwijnt de toegang na een technische wijziging en raakt in de vergetelheid door onbekendheid of stuit de implementatie op de aanname dat de jeugdcatalogus te weinig gebruikt zal worden,” zegt Vincent.

Zelf ziet hij juist heel praktische, laagdrempelige kansen om het gebruik te stimuleren. Veel vestigingen hebben al speciale publiekspc's voor programma's als Bereslim of De Voorleeshoek. “Je zou het zo kunnen inrichten dat je gewoon grote knoppen op het scherm plaatst, met daarnaast ook de knop naar de jeugdcatalogus.” Dat hoeft niet eens bij een vaste computer te blijven. JuniorWise werkt gewoon in de browser, dus ook thuis via de website van de bibliotheek is de catalogus zo binnen handbereik.

Door kinderen een eigen, veilige ingang te geven, maak je de bibliotheek écht toegankelijk. Ze zoeken, klikken en ontdekken op een manier die ze al kennen van school, maar dan in de openbare bibliotheek.